{"id":1052,"date":"2015-03-13T16:03:53","date_gmt":"2015-03-13T14:03:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dornierdo24k.nl\/?page_id=1052"},"modified":"2016-02-13T17:20:14","modified_gmt":"2016-02-13T16:20:14","slug":"van-k-n-i-l-soldaat-naar-japans-krijgsgevangenschap","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/?page_id=1052","title":{"rendered":"16. Van K.N.I.L. soldaat naar Japans krijgsgevangenschap"},"content":{"rendered":"

Als KNIL soldaat in Japans Krijgsgevangenschap 1935- 1945<\/strong><\/p>\n

Jacobus Marcus Tielman<\/strong>: \u00a0[ roepnaam Broer]<\/p>\n

Geboren 07-07-1914 te Krian op de Suikerfabriek in Oost-Java daar stond zijn geboortehuis gevonden door familie in 2001. Het terrein waarop de suikerfabriek stond was nagenoeg leeg alleen nog enkele bouwvallen waren te vinden maar wel de schoorsteen van de fabriek stond er nog. Later in 2007 werd weer een bezoek gebracht maar toen was het bijna leeg, een ondernemer heeft het terrein radicaal gelijk gemaakt.<\/p>\n

\"img423\"<\/a>

De suikerfabriek Krian in Oost-Java daar waar Broer Tielman is \u00a0geboren.<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"Geboortehuis<\/a>

Zijn geboortehuis op het terrein van de Suikerfabriek in Krian<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Zijn ouders, Jabobus Marcus Tielman\u00a0 en Sophie Buschman zie foto’s<\/p>\n

\"Oma<\/p>\n

 <\/p>\n

De moeder van Broer Tielman<\/strong><\/p>\n

Sophie Buschman.
\nGeb:\u00a0 (West Borneo) \u00a0Sambas\u00a0 4 Mei 1892.
\nOverl: Malang,\u00a0 22 Aug.1942<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"Opa<\/p>\n

 <\/p>\n

De vader van Broer Tielman<\/strong><\/p>\n

Jacobus Marcus Tielman
\nGeb. (Centraal Java) Banjumas,\u00a0 5 Jan.1882.
\nOverl.\u00a0 Malang,\u00a0 29 Juni,1946.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Jacobus Marcus Tielman ( Broer voor de familie )\u00a0 groeide op tussen de Suikerplantages in de streek tussen Modjokerto en Soerabaja en de Suikerfabriek Krian op Oost-Java\u00a0 Sidoardjo een streek ten westen onder de rook van Soerabaja.<\/p>\n

\"Afbeelding<\/a>

De nog jonge Broer Tielman<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Zijn verhalen waren vooral avontuurlijk, eerst op het terrein van de suikerfabriek Krian waar een prachtige woning stond waarin hij opgroeide en speelde, ook had hij vele vriendjes op de suikeronderneming. (woning terug gevonden in 2001)<\/p>\n

Bij zijn verhalen over zijn jeugd werd altijd verteld over een grote boom waarin hij speelde die boom werd regenboom genoemd, en dat hij het avontuurlijk vond om te spelen onder het huis waarin hij woonde hij vertelde over ronde gaten in de muur waar hij dan onder kroop.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"Afbeelding<\/a>

De Regenboom staat er nog zelfs in 2007.<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

\"Afbeelding<\/a>

De ronde gaten in de muur waaronder Broer Tielman speelde<\/p><\/div>\n

Na zijn eerste bezoek weer op Java na 1958 heeft onze familie Broer Tielman gevraagd om als gids tijdens de reis te fungeren en de plaatsen en plekken waar hij woonde en werkte te laten zien. Zijn verhaal vertellende bij de Suikerfabriek Krian en dat hij daar geboren was leverde hem een mooi aandenken van het bewakingspersoneel.<\/p>\n

\"Trofee<\/a>

Aandenking van de suikerfabriek 2007<\/p><\/div>\n

Bij overleving weten wij dat Broer Tielman op school zat in Lawang een dorp voor de grote stad Malang. \u00a0Zijn schooltijd in een bijzondere\u00a0 klas die nog steeds te bezichtigen is, in 2001 is Tielman er zelf nog geweest en zijn oude klas was er nog hij kon er nog veel over vertellen.<\/p>\n

\"school<\/a>

SDN Lawang 05 de oude school van Tielman de pijl geeft de oude schoolklas aan<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

\"Afbeelding<\/a>

Het achterste gebouw was de oude school maar dan aan achterkant waarop Tielman zat in ongeveer 1920 \/ 1925<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

\"Afbeelding<\/a>

Het interieur van de oude klas uit 1920 1925 het bestaat nog steeds anno 2013 [kinderen van Broer Tielman vlnr. Inge, Joyce. en Wouter.]<\/p><\/div>Later kwam broer op een christelijke lagere school Brawijaya in het centrum van Malang zijn ouders woonde toen in de nieuwe fruitbuurt Ramboetanweg nummer 16 op de hoek met Doewet tegenover een groot grasveld Taman Gayam.<\/p>\n

\"De<\/a>

De school van \u00a0Broer Tielman waarop \u00a0hij en zijn zuster Fiete zaten in Malang vlak bij het Coenplein<\/p><\/div>\n

\"SDK<\/a>

Deze school bestaat nog in Malang met de naam SDK Brawijaya<\/p><\/div>\n

\"Afbeelding<\/a>

Gajamplein in Malang gezicht vanaf de Ramboetanweg<\/p><\/div>\n

Op latere leeftijd kwam Broer in aanmerking voor de hogere school en dat werd de cultuurschool\u00a0 in Malang niet ver van zijn woonplek Ramboetanweg 16. Hij was een uitstekend leerling had veel humor, en vele vrienden waarmee hij op avontuur ging,
\nen een uitmuntend atleet vooral zwemmen, duiken, en schoonspringen was zijn favoriete sport ook boksen had\u00a0 zijn aandacht\u00a0 broer zag er sterk en gemotiveerd uit door zijn uitstraling menig meisje die wilde hem strikken.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"COLLECTIE_TROPENMUSEUM_De_cultuurschool_een_agrarische_school_te_Malang._TMnr_60005915[1]\"<\/a>

De oude Cultuurschool in Malang Oost-java<\/p><\/div>\n

\"24\"<\/a>

Broer staat als vierde rechts in de voorste staande rij<\/p><\/div>\n

De Cultuurschool [zie foto’s boven] waarop Broer Tielman zijn studie afmaakte later werd hij administrateur op de Plantage’s van Rubber, Cacao, en Koffie op de ondernemingen.<\/p>\n

\"Afbeelding<\/a>\"Scannen0001<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Foto’s van Broer Tielman met vrouwelijk schoon om hem heen in die tijd nog wel zeldzaam maar toch hij heeft een vriendelijke uitstraling en ziet er uit als een atleet, het was gewoon zo je moest je uiterlijk goed verzorgen en daar was ook sport bij, om je lichaam goed te trainen werd er veel tijd ingestoken, en dat deed Broer Tielman wel.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"Scannen0001<\/a>

Gentleman Broer Tielman<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

\"Scannen0001<\/a>

Een sportief zwemmer en schoonspringer vanaf de hoogste plank in het zwembad<\/p><\/div>\n

De Diensttijd breekt aan in 1935<\/strong><\/p>\n

Hij was ongeveer 19 of 20 jaar het was in het jaar 1935 of de dienstplicht riep hem op om zijn bijdrage te leveren bij het Koninklijke Nederlandsche Indische Leger ( KNIL)<\/p>\n

 <\/p>\n

\"Scannen0001<\/a>

Als recruut in het Koninklijkle Nederlandsche Indische Leger KNIL bij de Bergartillerie.<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Tielman werd opgeroepen om in Tjimahi midden-Java een garnizoensplaats zich te melden bij de Mobiele Artillerie \u00a0van het 4e<\/sup> en 9e<\/sup>\u00a0 Bataljon, Tjimahi ligt ten westen van Bandoeng. Hij werd geplaatst bij de paarden die de kanonnen moesten verplaatsen middels een verrijdbare affuit.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"Afbeelding<\/a>

Broer Tielman<\/p><\/div>\n

\"Afbeelding<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Tielman maakte vele vrienden daar in het leger ook door zijn postuur een krachtig persoon werd hij een vertrouwensman onder de kameraden en zijn inzicht voor zijn taak in het leger.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"Afbeelding<\/a>

Een oefening te velde van de bergartillerie \u00a0met een Bofors \u00a07,5 cm<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Zijn legertijd viel hem zwaar net van de Cultuurschool af en bijna gelijk onder de wapenen
\nmaar hij maakte het er beste van zoals altijd positief ingesteld. Hij had het zich anders voorgesteld om een baan te vinden in de plantagecultuur daar heeft hij ten slotte voor geleerd<\/p>\n

Zijn legertijd heeft hij goed doorlopen en maakte vele vrienden in zijn compagnie zie de vele foto\u2019s.<\/p>\n

\"22b\"<\/a>

Voetbalsport met zijn kameraden van het KNIL [ Broer rechts boven]<\/p><\/div>\n

\"22c\"

Een deel van zijn Compagnie<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"Afbeelding<\/a>

Broer Tielman ten midden bij zijn kameraden lang uitgestrekt<\/p><\/div>\n

\"Afbeelding<\/a>

Midden op het kanon 3e van onderen<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Na de diensttijd in Tjimahi zocht broer werk op de plantages in Oost-Java uit zijn verhalen kwam hij daar makkelijk aan door zijn scholing en zijn plan van aanpak.
\nDe belangrijkste ondernemingen waren de Rubberplantage,s\u00a0 gecombineerd met Koffie en Cacao plantage,s \u00a0daar was hij goed in, en een vlijtige leerling tijdens de eerste jaren de natuur hield hem bezig en zijn goede kijk op het verloop van tijd en aanwas van de Rubberbomen en Koffie, Cacao planten.<\/p>\n

Als eerste jonge planter na verschillende plantage,s\u00a0 te hebben afgelopen,\u00a0 kreeg Broer Tielman zijn eerste\u00a0eigen\u00a0onderneming op Sukamade,\u00a0 daar hij goed was voor zijn werk kreeg hij meer geld aangeboden , en nu dus zijn eigen onderneming van de
\nRubber Cultuur Mij. \u201cAmsterdam\u201d<\/p>\n

We schrijven December 1941\u00a0 Broer Tielman was toen ongeveer 27 en een hafjaar oud in de kracht van zijn leven Pearl Harbor werd aangevallen en Nederlands \u2013Indi\u00eb moest mobiliseren ook Broer Tielman de mobilisatie was een feit ook voor Broer die zijn landgoed op Sukamade moest verlaten om zich te melden in Tjimahi bij zijn legeronderdeel van de Bergartillerie. Samen met zijn medewerker planter Cees Leeuwenburgh<\/p>\n

 <\/p>\n

\"Broer

Samen op Sukamade 1940\/1941 met zijn trouwe medewerker Cees Leeuwenburgh<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

\"Afbeelding<\/a>

Inmiddels is Broer Tielman ook een stevige roker geworden<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Onder het Nederlandse bewind was Tjimahi de hoofdplaats van het gelijknamige district en een\u00a0garnizoensplaats<\/a>\u00a0waar vrijwel alle troepensoorten van het\u00a0KNIL<\/a>\u00a0waren gelegerd. Ook was hier een militaire strafgevangenis gevestigd. Bij de dreiging van een invasie in\u00a0Nederlands-Indi\u00eb<\/a>\u00a0door Japan in het begin van 1942 was de hoogvlakte bij Bandung het gebied waar het KNIL hoopte met hulp van Britse en Australische bondgenoten weerstand te kunnen bieden aan de Japanse inval. De snelle Japanse opmars verraste echter de troepen en leidde op 8 maart 1942 tot capitulatie. Na vrijlating van een groot aantal inheemse KNIL militairen in april, mei en juni 1942 werden de overgebleven krijgsgevangenen<\/a>\u00a0 geconcentreerd in een aantal\u00a0interneringskampen<\/a>\u00a0in Sukabumi, Bandung en Tjimahi. De veel gebruikte term\u00a0jappenkamp<\/a>\u00a0is een andere benaming van Japanse interneringskampen waarin hetzij militairen of burgers gevangen werden gehouden tijdens de tweede wereldoorlog. Zo bestonden er in kamp Tjimahi verschillende kampementen voor krijgsgevangen en burgers.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\"OLYMPUS<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

De oorlog in Nederlands-Indi\u00eb op het eiland Java heeft misschien maar 5 dagen geduurd voor het KNIL op 8 maart werd al de capitulatie al ondertekend door de legerbevelhebber Hein Terpoorten in Kalidjati.<\/p>\n

Na de capitulatie van het KNIL begin maart 1942, is J.M.Tielman op 8-3-1942 krijgsgevangen genomen in de omgeving van Tjiandjoer ten westen van Bandoeng.
\nTielman werd in gedeeld bij groep Java party 1 en werd in verschillende kampen ondergebracht op Java, z\u00e9\u00e9r aannemelijk in kamp berg.art.te Tjimahi omdat dat zijn Unit was.<\/p>\n

\"img421\"<\/a><\/p>\n

\"img422\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Via deze kampkaarten is er veel uit te lezen wat er gebeurde met de persoon die krijgsgevangen werd gemaakt zo ook de gegevens van Broer Tielman.<\/strong><\/p>\n

De krijgsgevangenen van Party 1 en het 17e transport (Java Party 17) werden per vrachtwagen naar Bandoeng gebracht. Na ongeveer een maand verbleef Broer Tielman in dit kamp, waarna de groep Nederlandse krijgsgevangenen per vrachtauto en vermoedelijk ook per lokaal spoor overgebracht naar Batavia bij het 10e Bataljon kamp ( Cycle Camp)<\/p>\n

Een deel van het kamp werd gevormd door de onderkomens van een compagnie wielrijders, de reden waarom de Engelstalige krijgsgevangenen doorgaans spraken van het “Cycle Camp”<\/p>\n

 <\/p>\n

Batavia\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 10e<\/sup> Bataljon\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Java<\/strong>
\nAndere benamingen<\/p>\n

Cycle Camp<\/strong><\/p>\n

Java Main camp (Japanse administratie)<\/strong><\/p>\n

Ligging<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n
Deze kazerne lag in het centrum van Batavia, iets ten oosten van het stadscentrum. Het was gedurende de gehele Japanse bezetting een doorgangskamp voor krijgsgevangenen, die op transport gingen naar Sumatra, Singapore, Birma, Thailand, Indo-China en Japan.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Kampcommandant<\/strong>
\n<\/span>kapitein Yamamoto<\/strong>(aug-sept 1942), kapitein Sonei<\/strong> (sept 1942-feb 1944),
\nkapitein Nishikawa<\/strong>\u00a0(feb \u2013 nov 1944), k<\/strong>urashima<\/strong> (nov 1944-mei 1945), (mei-okt 1945)<\/p>\n

Kampbewaking<\/strong>
\nJapanse militairen, Koreanen<\/p>\n

Kampleiding<\/strong>
\napril-dec 1942: generaal-majoor G.A.Ilgen, vice-admiraal P.C.Maltby,<\/strong>
\n brigade-generaal A.S.Blackburn (Australi\u00ebr);<\/strong> jan-okt 1943: luitenant-kolonel L.F.Lanzing<\/strong><\/p>\n

Op 26 september 1943 werd Tielman verplaatst vanuit het Cycle Camp per trein ofwel met vrachtauto’s naar Tandjong Priok om verscheept te worden richting Singapore op het Hellship Makkasar-Maru. Met aan boord 429 Engelse krijgsgevangenen en 2169 Nederlandse krijgsgevangenen zij kwamen op 30 september 1943 aan in Singapore.<\/p>\n

\"Macassar<\/a>

26 September 1943: MACASSAR MARU departs Batavia, Java (now Jakarta, Indonesia) for Singapore carrying about 3,500 Dutch prisoners-of-war (POWs). [2]<\/p><\/div>Daar aangekomen werden zij naar het Changi camp gebracht daar verbleven zij tot 6 september 1943 om met het volgende Hell-ship Hawaii-Maru naar Japan vervoerd te worden.<\/p>\n

\"MUSE01_10234_W\"<\/a>

Map van Singapore getekend in de oorlog 1942 zie rechts bij de pijl het camp Changi<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Op 29-09-1943 \u00a0werd de rede van Singapore bereikt en vond de ontscheping de volgende morgen op 30-09-1943 plaats,\u00a0Broer Tielman werd overgebracht naar het Changi Kamp,\u00a0heeft daar ongeveer 5 weken gezeten. Op 6-11-1943 werd hij met het Hell-ship Hawaii Maru2 als groep B vervoerd naar Japan en kwam op 3-12-1943 aan te Moji op het eiland Kiushu.<\/p>\n

\"HAWAII_MARU\"<\/a><\/p>\n

Onderweg vanuit Singapore, zij voeren in convooi, werd bewaakt opdat het schip niet werd\u00a0aangevallen door onderzeeboten of vliegtuigen van de Amerikanen dat gebeurde regelmatig op zee tijdens deze transporten de Japanse Marine hebben het verdrag van Gen\u00e9ve nooit opgevolgd met verschrikkelijke gevolgen, er werd beschreven in het verdrag ook door het rode kruis voor alle vervoer met krijgsgevangenen op het vervoersmiddel een rood kruis moest staan opdat de geallieerden konden zien dat er krijgsgevangenen aan boord waren.
\nOp 27 november werd het convooi toch aangevallen in het noorden van Formosa door een kleine groep Amerikaanse B-25 bommenwerpers van het 14e Air force.
\nDe gevangenen werden onmiddellijk opgesloten benedendeks, waar ze in elkaar gedoken in angst wachten op hun lot. Gelukkig Hawaii Maru werd niet geraakt.\u00a0Maar toen bleek de Hakone-Maru aan het zinken was die ook bij dit convooi behoorde, is de Hawaii-Maru gestopt om 900 overlevenden op te pikken.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"ships13_opt<\/a>

On 11-27-1943 she sunk bij a US aircraft in the straits op Formosa<\/p><\/div>\n

De volgende dag werd Tielman ontscheept in Moji en per trein overgebracht naar het station in Miyata, vanaf het station was het nog 10 Km lopen naar kamp Fukuoka 9B<\/p>\n

\"Modji<\/a><\/p>\n

De tekst onder de foto: 15008 Receiving building at Moji Kyushu Japan where all POWs first stopped when getting off ships arriving from captured areas 45-05-15
\nIn dit havengebouw werden alle krijgsgevangenen gecontroleerd en doorverwezen naar verschillende kamp het meeste was in Fukuoka en naar Nagasaki. Broer Tielman kwam vervolgens in Fukuoka 9B. bij de plaats Myata een kolenmijn stadje.
\nMiyata lag ongeveer 30 km ten Noord-oosten van Fukuoka. Het kamp lag tegen een berghelling aan en bestond uit nieuw gebouwde houten barakken.<\/p>\n

\"fuku_9_uphill_view-1<\/a>

Het kamp Fukuoka 9B vlakbij de kolenmijn (Kaijima-onoura Coal mining Co)<\/p><\/div>\n

\"image002\"<\/a>

Situatie tekening van de Fukuoka kampen<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Op de situatie tekening af te lezen nummer 9 Miyata is de plaats waar Tielman in de kolenmijnen werkte 600 meter onder de grond, zwaar werk moet het geweest zijn.<\/p>\n

Een impressie van de mijn en alles wat er omheen gebeurd<\/p>\n

\"p05\"<\/a>\"r01\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"r02\"\"r07\"<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Uit de informatie die te vinden is bij de Heer Henk Beekhuis die heeft veel geschreven over de Japanse kampen en die een website beheerd is e.e.a te vinden uit de kamp gegevens.<\/p>\n

Zoals ook bleek dat Broer Tielman ziek is geweest in het kamp Fukuoka 9B hij werd vervoerd naar het hospitaal kamp te Moji ( Fukuoka4-B) om aldaar aan te sterken hij werd ziek op 24-12-1943 \u00a0en bleef enige tijd in het hospitaal kamp te Modji.
\nTielman werd op \u00a010-04-1944 opnieuw overgebracht \u00a0naar kamp Fukuoka 9B.<\/p>\n