{"id":3858,"date":"2026-07-30T13:21:26","date_gmt":"2026-07-30T12:21:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/?page_id=3858"},"modified":"2026-07-30T13:21:26","modified_gmt":"2026-07-30T12:21:26","slug":"43-4-de-succesvolle-onderzeeboot-o-21-in-de-2e-wereldoorlog-1940-1945","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/?page_id=3858","title":{"rendered":"43 (4) De succesvolle Onderzeeboot O-21 in de 2e wereldoorlog 1940-1945"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Km-onderzeedienst.svg_-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"907\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Km-onderzeedienst.svg_-1-907x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3860\" style=\"aspect-ratio:0.88576578778528;width:383px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Km-onderzeedienst.svg_-1-907x1024.png 907w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Km-onderzeedienst.svg_-1-266x300.png 266w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Km-onderzeedienst.svg_-1-768x867.png 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Km-onderzeedienst.svg_-1.png 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 907px) 100vw, 907px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>5 December 1941<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Terug naar Schotland<\/strong><br>Deze keer bleven we maar een week in <strong>Gibraltar <\/strong> De facteur had een pakje voor me<br>Het kwam van een <strong>Javaans kind<\/strong>:  het had het via een comit\u00e9 in <strong>Nederlands &#8211; Indi\u00eb <\/strong>naar <strong>Londen<\/strong> gestuurd. Er zaten een tekening,  een stuk scheerzeep,  een zakdoek,  en een paar pakjes sigaretten in.  Het was een hele verrassing.  Ik schreef meteen een bedankbriefje  terug.  Ik had graag een cadeautje gestuurd, maar ik was bang dat het niet over zou komen.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>We verlieten de haven van <strong>Gibraltar<\/strong>,  ge\u00ebscorteerd door een <strong>Britse torpedobootjager<\/strong>,  terwijl de nodige vliegboten boven ons cirkelden.<br>We hadden gasten aan boord:  <strong>Nederlanders<\/strong> die hadden weten te ontsnappen aan de <strong>Duitsers<\/strong> en die nu naar <strong>Engeland<\/strong> gingen.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><br>Onder hen was <strong>Luitenant ter zee E. H. Larive.<\/strong>  Hij was op <strong>15 juli 1940 <\/strong>uit het Duitse militaire gevangenkamp <strong>Colditz <\/strong>gevlucht en had via <strong>Zwitserland <\/strong>en <strong>Spanje Gibraltar<\/strong> weten te bereiken.<br>Bij<strong> Kaap Vincent <\/strong>moesten we nog een dag op een anti-onderzeebootpatrouille.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Henry-la-Rive.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"812\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Henry-la-Rive-812x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4413\" style=\"aspect-ratio:0.8193709991650432;width:210px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Henry-la-Rive-812x1024.png 812w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Henry-la-Rive-238x300.png 238w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Henry-la-Rive-768x969.png 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Henry-la-Rive.png 1117w\" sizes=\"auto, (max-width: 812px) 100vw, 812px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>Eti\u00e9ne Henry  Larive<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/colditz5.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"973\" height=\"666\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/colditz5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3873\" style=\"aspect-ratio:1.4609886675544201;width:386px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/colditz5.jpg 973w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/colditz5-300x205.jpg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/colditz5-768x526.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/colditz5-438x300.jpg 438w\" sizes=\"auto, (max-width: 973px) 100vw, 973px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>1<strong>5 december<\/strong><br>We meerden af bij het plaatsje <strong>Arrochar,<\/strong> aan de <strong>westkust van Schotland<\/strong>. Onze zeven <strong>Engelandvaarders <\/strong>gingen van boord. Wij moesten blijven. De <strong>Engelsen <\/strong>hadden op de A<strong>tlantische Oceaan<\/strong> een <strong>Duits voorraadschip<\/strong> overmeesterd en een voorraad D<strong>uitse torpedo&#8217;s <\/strong>buitgemaakt ter waarde van ruim <strong>anderhalf miljoen gulden<\/strong>. Die torpedo&#8217;s paste niet in hun <strong>afvuursysteem<\/strong>, maar wel in het onze. Dus moesten we ze uitproberen.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Op 30 december 1941<\/strong> voeren we de haven van <strong>Dundee <\/strong>binnen.  Zowel onze <strong>bloedvlag <\/strong>als de <strong>blauwe wimpel <\/strong>wapperden in top.<br>Er wachtte ons een nieuwe teleurstelling: we mochten niets eens van boord en werden meteen doorgestuurd naar de <strong>Britse Marinehaven Rosyth<\/strong> <strong>aan de Clyde<\/strong>. De <strong>O-21<\/strong> moest in reparatie. <br>De hele nacht bleven we voorde grote <strong>Firth of Forth Bridge<\/strong> voor anker liggen. <br><strong>Op 31 december<\/strong> liepen we <strong>Rosyth <\/strong>binnen.<br>Onze <strong>Ouwe <\/strong>wist gedaan te krijgen., dat de bemanning van het <strong>Britse wachtschip in Rosyth <\/strong>een paar dagen onze <strong>O-21<\/strong> onder zijn hoede zou nemen.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Maandag 12 januari 1942<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Nairn-Lodge-Falkirk.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"955\" height=\"570\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Nairn-Lodge-Falkirk.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3877\" style=\"aspect-ratio:1.6754971015396123;width:395px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Nairn-Lodge-Falkirk.jpg 955w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Nairn-Lodge-Falkirk-300x179.jpg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Nairn-Lodge-Falkirk-768x458.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Nairn-Lodge-Falkirk-500x298.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 955px) 100vw, 955px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>&#8216;Nairn Lodge&#8217; Falkirk<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><br>De <strong>O-21 <\/strong>werd  van <strong>Rosyth<\/strong> naar een <strong>particuliere werf in Grangemouth<\/strong> gesleept. Onze bemanning werd ondergebracht in <strong>Falkirk<\/strong> een oersaai plaatsje.  Maar ik bofte.  Onze <strong>officieren<\/strong> hadden een soort slot gehuurd. Het heette  &#8216;<strong>Nairn Lodge&#8217;<\/strong>  en lag vlakbij <strong>Edinburgh<\/strong>. Ze hadden vijf man nodig voor hun onderhoud. Eerst beviel me het niet maar toen we ons eenmaal ge\u00efnstalleerd hadden, bleek het reusachtig mee te vallen.<\/p>\n\n\n\n<p>Af en toe ging ik naar de werf in <strong>Grangemouth.<\/strong> De <strong>O.21<\/strong> werd grondig onder handen genomen en was nog lang niet klaar. De dokwerkers klaagden steen en been, omdat de boot van zulk hard metaal gemaakt, dat de boren erop braken. Bij de <strong>Engelse onderzee\u00ebrs<\/strong> vlogen de boren er doorheen.<br>De <strong>Ouwe <\/strong>bromde ongeduldig; hij wilde graag het zeegat uit. Maar hij moest geduld oefenen.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ff846bcc-d967-4a68-82a5-e5c263bbd115-kopie.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1536\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ff846bcc-d967-4a68-82a5-e5c263bbd115-kopie.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4414\" style=\"width:322px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ff846bcc-d967-4a68-82a5-e5c263bbd115-kopie.png 1024w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ff846bcc-d967-4a68-82a5-e5c263bbd115-kopie-200x300.png 200w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ff846bcc-d967-4a68-82a5-e5c263bbd115-kopie-683x1024.png 683w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ff846bcc-d967-4a68-82a5-e5c263bbd115-kopie-768x1152.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>Arie Breepoel<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>14 februari 9142<\/strong><br>Op een dag gebeurde er iets verschrikkelijks. <strong>Arie Breepoel<\/strong> -verongelukte- was in <strong>Falkirk <\/strong>gelegerd.  Op een avond wandelde hij langs de kant van de weg en werd plotseling door een autobus gegrepen. Hij was niet op slag dood, maar overleed een paar uur later aan zijn verwondingen.<br>Ik stond perplex,  toen ik het hoorde. In <strong>Gibraltar<\/strong> ging ik altijd met hem <strong>passagieren.<\/strong> Hij behoorde tot mijn <strong>beste vrienden.<\/strong> En nu zou ik hem nooit meer zien. We zouden nooit meer samen met de pet op ons hoofd, door de straten zwerven en moppen tappen. Hij had alle gevaren op zijn naar <strong>Engeland <\/strong>doorstaan, hij had alle <strong>dieptebom-aanvallen <\/strong>in de <strong>Middellandse Zee <\/strong>overleefd, en nu stierf hij door zo&#8217;n ongeluk.<\/p>\n\n\n\n<p>Op de dag van de <strong>begrafenis<\/strong> werd heel de bemanning naar <strong>Falkirk<\/strong> geroepen. Daar begroeven we hem met <strong>Militaire Eer<\/strong>. Ik mocht met vijf anderen, de kist naar het graf dragen. Op die kist lag zijn matrozenmuts. Stram in de houding, met bleke gezichten en opeengeklemde kaken luisterden we naar de s<strong>aluutschoten.<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cffe22cb-befc-4947-83a4-7a885889efcc.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1618\" height=\"972\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cffe22cb-befc-4947-83a4-7a885889efcc.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4416\" style=\"aspect-ratio:1.66099544379722;width:339px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cffe22cb-befc-4947-83a4-7a885889efcc.png 1618w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cffe22cb-befc-4947-83a4-7a885889efcc-300x180.png 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cffe22cb-befc-4947-83a4-7a885889efcc-1024x615.png 1024w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cffe22cb-befc-4947-83a4-7a885889efcc-768x461.png 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cffe22cb-befc-4947-83a4-7a885889efcc-1536x923.png 1536w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cffe22cb-befc-4947-83a4-7a885889efcc-500x300.png 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 1618px) 100vw, 1618px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>Saluutschoten bij het graf van A. Breepoel<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/3-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"766\" height=\"458\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/3-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4415\" style=\"width:346px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/3-1.jpg 766w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/3-1-300x179.jpg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/3-1-500x300.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 766px) 100vw, 766px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>A.Breepoel met Militaire bergaven<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8216;Vaarwel Arie, jij zult het vaderland niet meer terugzien. Jouw ouders wachten tevergeefs op je!&#8217; <\/strong><br>dacht ik machteloos.<br><strong><em>( Alphons Breepoel werd begraven op het Nederlands Ereveld  Mill Hil in Londen)<\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p><strong>26 maart 1942<\/strong><br>Ik zat met nog een paar maten in de trein van <strong>Edinburgh<\/strong> naar Londen. Alle bemanningsleden van de drie <strong>Nederlandse onderzeeboten<\/strong>, de <strong>O-21,<\/strong> <strong>O-22 <\/strong>en de <strong>O-23<\/strong> kregen een onderscheiding. Ik wist het al een poosje. Onze oudste officier had ons, toen we op een middag aan het voetballen waren binnengeroepen en ons het nieuws verteld.<\/p>\n\n\n\n<p>De stemming bij mijn maats zat er goed in. Ze tapten moppen over de meisjes in militair die op de perrons stonden te wachten, neurieden soldaten liedjes en lachte veel.<br>Ik probeerde mee te doen, maar het ging niet van harten. Ik miste <strong>Arie Breepoel<\/strong>. Anders was hij er altijd bij geweest. Als \u00e9\u00e9n het <strong>bronzen kruis <\/strong>verdiend had, was hij het. Hij kreeg het nu ook wel, maar postuum.<\/p>\n\n\n\n<p>In <strong>Londen<\/strong> werden we ontvangen in een grote zaal.<br><strong>Vice-Admiraal Helfrich<\/strong> las de mutatie voor, waarvoor de onderscheidingen was toegekend. Daarna vervolgde de koningin: <br>&#8216;Alvorens tot de uitreiking der onderscheidingen over te gaan, is het mij een behoefte om te zeggen, dat ik met grote belangstelling en evenzo met grote waardering heb kennisgenomen van de verrichtingen van een drietal onzer onderzeeboten in de Middellandse Zee.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"567\" height=\"850\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3884\" style=\"aspect-ratio:0.6670846394984326;width:275px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2.png 567w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-200x300.png 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 567px) 100vw, 567px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>Bronzen kruis<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Over de bemanning van deze boten heb ik steeds met lof horen spreken: en men hoeft slechts op de behaalde successen te wijzen, om te beseffen dat gij tezamen met uw scheepsmakkers, in hoge mate aan deze eis en aan deze gedachte van <strong>&#8217;teamwork&#8217;<\/strong> hebt voldaan.<br>Rustig maar op kordate wijze zijt uw werk op de uw aangewezen post blijven verrichten, op ogenblikken, dat u bekend was, dat vijandelijke schepen nabij waren, maar waarop u verder geheel onkundig waart van al het gebeuren om u heen.<\/p>\n\n\n\n<p>Deze eer, die u te beurt valt,  legt tegenover de anderen de verplichting op,  ook in den vervolge u deze onderscheiding te blijven waardig tonen,  opdat van uw goede voorbeeld de  bezieling uit moge gaan die nodig is voor het werk onder zulke moeilijke omstandigheden. Maar naast de verplichtingen,  die zij u oplegt,  zal dir Ereteken u,   eenmaal teruggekeerd bij u allen die u lief zijn,  het bewijs zijn van uw aandeel in de strijd voor de bevrijding steeds voor ogen,  moeten wij allen de strijd onafgebroken en onversaagd volhouden.<br>Ondanks de tegenslagen vecht de Marine door.<\/p>\n\n\n\n<p>Na afloop van de plechtigheid werd een borrel geschonken. De <strong>Ouwe <\/strong>kwam, met zijn glas in de hand, even bij me staan.<br><strong>&#8216;En Claes tevreden?<\/strong>&#8216; vroeg hij.<br>Ik knikte wat mat.<br><strong>&#8216;Je kijkt niet blij&#8217;<\/strong> zei hij.<br>&#8216;Ik moet almaar aan <strong>Arie <\/strong>denken&#8217; bekende ik.<br><strong>&#8216;Aan Arie Breepoel?<\/strong>&#8216; vroeg hij.<br>Hij zweeg even. <strong>&#8216;Beroerd geval<\/strong>&#8216;, bromde hij.<\/p>\n\n\n\n<p>Ik knikte en liep naar een paar collega&#8217;s, die nogal verontwaardigd keken.<br><strong>&#8216;Is er wat<\/strong>?&#8217; vroeg ik.<br><strong>&#8216;Zie je dat kopstuk daar?<\/strong> die met al die gouden galons op zijn uniform? vroeg \u00e9\u00e9n van hen<br><strong>&#8216;Ja&#8217;<\/strong> beaamde ik . E\u00e9n van de fraai versierde dekzwabbers!&#8217;<br><strong>&#8216;Die vroeg ons nota bene of er nog Nederlandse onderzeeboten in de Middellandse Zee verloren waren gegaan&#8217;!  <\/strong>  Dat had toch zo&#8217;n vent van de marinestaf moeten weten? Of zou het hem niet interesseren?&#8217;<br><br><strong>&#8216;Het enige wat die van de oorlog heeft gezien is het hoofdkwartier en de ondergrondse schuilkelder.&#8217;<\/strong><br><strong>&#8216;Je zult zien, dat zo iemand de overleefd en dan nog ridder wordt ook&#8217;.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Voorbereidselen voor een grote reis<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>We logeerden in het speciaal voor <strong>Nederlandse <\/strong>militairen besproken <strong>Mac Hardy&#8217;s Guesthouse <\/strong>Alles was nog zoals de eerste keer dat ik er logeerde. Het leek alsof de oorlog hier niet was doorgedrongen. De vier zusters zwaaiden er onbekommerd haar scepter. Die meiden doen hun best voor ons&#8217;  riep Klaas de Boer vrolijk.  Ze hadden een hart van goud. <br>Toch was er steeds weer een domper op ons verblijf.<br><br>De lijst van foto&#8217;s van marinemensen werd steeds langer. Steeds weer zag ik mijn vriend <strong>Bol<\/strong> voor mij zitten. Ook hij stond er nu op. Geen wonder haast. Hij schold altijd op de oude wrakke vliegtuigen waarmee ze naar de kust van <strong>Noorwegen<\/strong> werden gezonden op verkenning. De meeste gesneuvelden op de lijst waren mensen van de <strong>Marine-Luchtvaartdienst.<\/strong><br>De eerste keer dat ik heir logeerde, was in november 1940 geweest. Ik had toen ziekte verlof. In die maand werd de <strong>O-22 <\/strong>vernietigd, de boot waarop ik had moeten zitten als ik niet ziek geworden was.<br><strong>&#8216;Nooit ziek&#8217;<\/strong> , dacht ik nog, <strong>&#8216;juist toen wel!&#8217;<\/strong> Het liet me niet los.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Toen ik terugkeerde naar <strong>Nairn Lodge<\/strong>, kreeg ik te horen dat een paar bemanningsleden en ik een opleiding moesten volgen voor <strong>&#8216;onderzeebootverkenner&#8217; <\/strong> of ( op zijn <strong>Engels<\/strong>) <strong>&#8216;Asdicoperator&#8217;<\/strong><br>Dat betenkende dat onze boot met een modern <strong>asdic-apparaat<\/strong> ( <strong>Asdic-sonar<\/strong>) werd uitgerust. Dat was goed nieuws!.<br><br>De cursus werd gegeven <strong>Portsmouth<\/strong>, <strong>Pompy<\/strong> noemden we die stad bij de Marine. We reisden er per trein heen, via <strong>Londen.<\/strong> We werden gelegerd in de grote, vaak doodstille <strong>marine-kazerne Gosport.<\/strong><br>De opleiding liep naar wens. We waren &#8217;s zaterdags vrij. Dan zwierven we door <strong>Portsmouth<\/strong>. Twee keer reisden we met de trein naar <strong>Londen<\/strong>. Ik keek mijn ogen uit. Het centrum vond ik prachtig, al zag je overal bomkraters en puinhopen Pas hier realiseerde ik me, wat de <strong>Duitsers<\/strong> in hun slag om <strong>Engeland <\/strong>hadden aangericht. De buitenwijken waren een verschrikking: de mensen woonden er als ratten in de krotten en het stonk er naar armoe.<\/p>\n\n\n\n<p>Na die cursus leek de tijd om te vliegen. Elke keer dat we naar <strong>Grangemouth <\/strong>reisden,  zagen we,  dat het werk aan de <strong>O-21<\/strong> flink opschoot: de boot was bijna klaar.<br>Het was nu zeker,  dat we naar het <strong>Verre Oosten<\/strong> gingen.  We kregen twee <strong>injecties <\/strong>tegen alle mogelijke ziekten.  Verscheidene maats waren er ziek van,  maar ik kreeg er alleen  een stijve arm van.  De derde en laatste injectie kregen we aan boord van de <strong>O-21 <\/strong>zelf.  Toen werd ons een <strong>tropenuniform<\/strong> uitgereikt. Nu hadden we zekerheid.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>24 juli 1942<\/strong><br>We installeerden ons weer op de <strong>O-21<\/strong>. Van <strong>Grangemouth<\/strong> voeren we eerst naar de <strong>marinewerf Rosyth<\/strong> en vandaar naar <strong>Leith<\/strong>, een klein, vrij belangrijk plaatsje bij <strong>Edinburgh<\/strong>. Hier kwamen de nieuwe bemanningsleden aan boord. Enkele jongens van onze bemanning werden overgeplaatste en<br><strong>Arie Breepoel <\/strong>leefde niet meer. Ik moest aan hem denken, toen ik de nieuwelingen zag. Hier aan boord miste ik hem weer.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>29 juli 1942<\/strong><br>De <strong>facteur <\/strong>bracht een <strong>Rode-Kruisformulier<\/strong> van mijn ouders. <strong>&#8216;Nog juist voor mijn vertrek&#8217;<\/strong>, dacht ik dankbaar, terwijl ik het voorzichtig opensneed.   <strong>&#8216;Lieve Wijnand. <\/strong> Allen gezond.  Groet oom <strong>Bernhard.<\/strong> Hartelijk gefeliciteerd met je verjaardag. God schenke je nog vele jaren en behouden thuiskomst. Tuin mooi, Ouders.&#8217;<br>Vooral dat  <strong>&#8216;Tuin mooi&#8217;<\/strong>  deed me goed. Het betekende dat mijn ouders verzoend waren met het idee dat ik in <strong>Engeland<\/strong> zat en wel begrepen hadden dat ik bij de <strong>onderzeedienst<\/strong> was. De vele telegrammen hadden dat nu we; duidelijk gemaakt.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/veertig-jarig-jubileum-onderzeedienst-prins-bernhard-bezoekt-onderzeeboot-basi-aac110-1024-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"721\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/veertig-jarig-jubileum-onderzeedienst-prins-bernhard-bezoekt-onderzeeboot-basi-aac110-1024-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3900\" style=\"aspect-ratio:1.420268413822255;width:376px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/veertig-jarig-jubileum-onderzeedienst-prins-bernhard-bezoekt-onderzeeboot-basi-aac110-1024-1.jpg 1024w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/veertig-jarig-jubileum-onderzeedienst-prins-bernhard-bezoekt-onderzeeboot-basi-aac110-1024-1-300x211.jpg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/veertig-jarig-jubileum-onderzeedienst-prins-bernhard-bezoekt-onderzeeboot-basi-aac110-1024-1-768x541.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/veertig-jarig-jubileum-onderzeedienst-prins-bernhard-bezoekt-onderzeeboot-basi-aac110-1024-1-426x300.jpg 426w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>Prins Bernard aan boord<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Inmiddels bralde <strong>Radio Oranje<\/strong> door. Ze hadden het druk om tot verzet op te roepen achter hun radio en lieten van tijd tot tijd de stem van de <strong>Zeehond ( Gebrandy)<\/strong> door de ether klinken. <strong>Gerbrandy<\/strong> was er ook nog. Het heeft mij altijd verbaasd, dat ik hem of andere <strong>regeringslieden <\/strong>nooit bij ons bij de <strong>Onderzeedienst<\/strong> of onze welbekende <strong>O-21<\/strong> hebben gezien, terwijl <strong>Prins Bernard<\/strong> letterlijk overal was.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8216;Wat loop jij te piekeren&#8217;,<\/strong>  hoorde ik plotseling roepen.  Bijna botste ik tegen <strong>Luitenant ter zee <br>Van de Land op. <\/strong>  <strong>&#8216;Sorry meneer&#8217;<\/strong>, zei ik.<br>Hij wist dat we zouden vertrekken.  &#8216;<strong>Kop op, Claes&#8217;<\/strong>, zei hij. &#8216;Over een paar jaar zie ik je weer terug.<br><strong>&#8216;Fantastische kerel&#8217;,<\/strong>  dacht ik en liep verder en dook de kantine in.  <strong>&#8216;Een borrel zal me goed doen&#8217;.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8216;Vaarwel Bonnie Schotland en Bonnie Dundee&#8217;, zei ik zacht<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8216;Vaarwel&#8217;, Irene&#8217; , zei ik hees.<\/strong><br><strong>&#8216;Dag Wijnand. Goede vaart <\/strong>en kom veilig terug!&#8217; fluisterde ze. Ze draaide zich om en liep het hospitaal binnen. Het laatste wat ik van haar zag was haar blonde haar en lichtbeige mantel in de donkere deuropening.<br><strong>Wijnand Claes <\/strong>had een verhouding met een verpleegster in het ziekenhuis <strong>Kings Cross Hospital<\/strong> waar hij werd verzorgd in <strong>Dundee<\/strong>. <strong>Wijnand Claes<\/strong> heeft speciaal afscheid genomen van Irene zijn vertrouwelinge en persoonlijke verzorgster.<\/p>\n\n\n\n<p>Ik zuchtte diep,  keerde me om en schoof mijn pet achter op mijn hoofd.  Met vlugge passen keerde ik terug naar de kazerne.<br>Die nacht deed ik geen oog dicht en het was een verlossing, toen  het weer <strong> &#8216;overal&#8217;<\/strong>  (opstaan) was.  Ik dook in mijn vaarplunje en ging snel aan de <strong>&#8216;bak<\/strong>&#8216; (ontbijttafel).  Daarna keerden we terug naar de <strong>O-21.<\/strong>  Het was <strong> &#8216;voor en achter&#8217; <\/strong>, wij waren weer los en draaiden de rivier de <strong>Tay<\/strong> op.  langzaam verdween <strong>Dundee <\/strong>achter ons.  |<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Jan-vanc.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"567\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Jan-vanc-1024x567.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3909\" style=\"aspect-ratio:1.8060268082104343;width:526px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Jan-vanc-1024x567.jpeg 1024w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Jan-vanc-300x166.jpeg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Jan-vanc-768x425.jpeg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Jan-vanc-1536x850.jpeg 1536w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Jan-vanc-2048x1134.jpeg 2048w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Jan-vanc-500x277.jpeg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><br>We werden begeleid door de oude mijnenveger <strong> &#8216;Jan van Gelder&#8217;<\/strong>.  Hij had nog meer last van de storm dan wij.  Tenslotte liepen we <strong>Scape Flow <\/strong>binnen.  Het was een enorme baai,  die vol lag met oorlogsschepen. &#8216;In die baai heeft de <strong>Duitse kapitein Prien<\/strong> een groot <strong>Engels slagschip tot<\/strong> zinken gebracht.   Hij wist met zijn boot door de mijnvelden te komen&#8217;. bromde <strong>Koos Koldenhof<\/strong>.<br>&#8216;Ze hadden het kreng gelijk moeten pakken!&#8217;  mompelde hij verder.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/HMS_Royal_Oak_08-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/HMS_Royal_Oak_08-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3914\" style=\"width:254px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/HMS_Royal_Oak_08-1.jpg 800w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/HMS_Royal_Oak_08-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/HMS_Royal_Oak_08-1-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/HMS_Royal_Oak_08-1-400x300.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Over het slagschip Royal Oak<\/strong><br><strong>15 oktober 1939 te Scapa Flow <\/strong>werd door een <strong>Duitse U-boot 47<\/strong> met aan boord <strong>kapitein Prien<\/strong> het Slagschip <strong>Royal Oak<\/strong> getorpedeerd.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/The-Forth.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"614\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/The-Forth.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3918\" style=\"width:426px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/The-Forth.jpg 800w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/The-Forth-300x230.jpg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/The-Forth-768x589.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/The-Forth-391x300.jpg 391w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>Onderzeeboten langszij het moederschip &#8220;The Forth&#8217;<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>We lagen een paar dagen in <strong>Scapa Flow<\/strong> te schudden in de golven. Daarna gingen we op weg naar de <strong>Holy Loch<\/strong> aan de westkust van <strong>Schotland.<\/strong> Tijdens de tocht bleven we de <strong>O-21<\/strong> uitproberen. De zee was nog altijd onstuimig. In de <strong>Holy Loch<\/strong> meerden we af langszij het <strong>onderzeebootmoederschip &#8216;The Forth&#8217; <\/strong> in de haven van het vissersplaatsje <strong>Dunoon.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Er lagen nog negen onderzeeboten in <strong>Holy Loch.<\/strong> Ze moesten allemaal naar het <strong>Verre Oosten<\/strong>. We bleven tot 12 augustus. we deden voortdurend proeven met onze nieuwe installatie. We leerden schieten met onze nieuwe <strong>Oerlikon mitrailleur.<\/strong> Een Engelse officier maakte alle oefeningen mee.<\/p>\n\n\n\n<p>Onze <strong>Engelse <\/strong>versierde dekzwabber, een zeer s<strong>ymphatieke<\/strong> overste van de <strong>Royal Navy<\/strong>, was nog nooit op een onderzeeboot geweest, althans had nog nooit met een onderzeeboot gevaren en vond het allemaal maar niets.<br>We bereidden hem erop voor, dat er een geweldige explosie zou komen, maar dat die geen kwaad kon. <br>Hij moest dus niet schrikken. Even later kwam de waarschuwing, dat de bom  <strong>&#8216;nu&#8217;<\/strong>  gegooid kon worden.<br>De <strong>Engelse officier <\/strong>stond naast mij aan de <strong>periscoop<\/strong> in de <strong>commandotoren.<\/strong><br>Zijn handen trilden, hij werd lijkbleek, hij keek ons vragend aan alsof wij hem kunnen helpen. Het leek wel alsof wij wilde ontsnappen.<br>We hadden met hem te doen, maar er was wel wat leedvermaak.<br><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ocean-liner-RMS-Queen-Mary-line-Cunard-White-1967-1024x824-1.webp\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"824\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ocean-liner-RMS-Queen-Mary-line-Cunard-White-1967-1024x824-1.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-3925\" style=\"width:389px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ocean-liner-RMS-Queen-Mary-line-Cunard-White-1967-1024x824-1.webp 1024w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ocean-liner-RMS-Queen-Mary-line-Cunard-White-1967-1024x824-1-300x241.webp 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ocean-liner-RMS-Queen-Mary-line-Cunard-White-1967-1024x824-1-768x618.webp 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ocean-liner-RMS-Queen-Mary-line-Cunard-White-1967-1024x824-1-373x300.webp 373w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>&#8216;Queen Mary&#8217;<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Juist voordat we uit <strong>Dunoon<\/strong> zouden vertrekken,  kwam de <strong> &#8216;Queen Mary<\/strong>,  het eens zo trotse <strong>passagiersschip<\/strong>,  als <strong>troepentransportschip<\/strong> binnenvaren.  het schip ging met duizenden militairen aan boord naar <strong>Brits-Indi\u00eb of Birma<\/strong>. In \u00e9\u00e9n week waren hiervandaan al <strong>130.000 militairen<\/strong> naar het <br><strong>Verre Oosten<\/strong> vertrokken<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Naar Zuid Afrika<\/strong><br><strong>16 augustus 1942<br><\/strong><br>We voeren in de <strong>golf van Biskaje<\/strong>. Opeens werd er alarm gegeven: de <strong>Ouwe<\/strong> had een <strong>Duitse<\/strong> <strong>onderzeeboot<\/strong> waargenomen. We doken snel onder water. Een schok ging door ons heen. Dat was vlug!<br><strong>&#8216;Klaar tot pen uit&#8217;<\/strong> . commandeerde hij.<br><strong>&#8216;Vuur!&#8217;<\/strong> klonk het later,<br>Onze tropedo&#8217;s schoten op de <strong>Duitse U-Boot<\/strong> af. De <strong>Ouwe <\/strong>tuurde door de periscoop. Hij barste van woede: twee torpedo&#8217;s waren <strong>&#8216;snuivers&#8217;<\/strong> : ze bleven aan de oppervlakte lopen.<br>De <strong>Duitser <\/strong>zag ze, veranderde van koers en ging ervan door.<br>Ik snap er niks van, We hebben normaal gericht. We hadden hem moeten hebben! &#8216; brieste de <strong>Ouwe.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Omstreeks  21 september<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Alle dagen waren net eender. De <strong>Ouwe<\/strong> hield wel een kalender bij, maar wij wisten niet meer welke dag het was We zouden nog \u00e9\u00e9n dag varen van <strong>Freetown in Siera Leone <\/strong>verwijderd zijn. In de verte naderde een Convooi en stoven op ons af. Ze richten hun boordkanonnen op ons. Een <strong>Britse <\/strong>en een <strong>Franse torpedobootjager<\/strong> sloten ons in. <strong>&#8216;Zijn ze nu helemaal gek&#8217;<\/strong> Alle schepen hier weten toch dat wij onderweg zijn? &#8216;brieste de <strong>Ouwe<\/strong>&#8216;.<br>Onze <strong>telegrafist <\/strong>begon heftig te seinen.<br>Een uur later meldde de uitkijk: &#8216;Twee schepen achter ons aan.<br><strong>&#8216;We worden achtervolgd!&#8217;<\/strong><br>Het waren een escortschip en een kanoneerboot van het convooi.<br>Opnieuw richtte ze hun kanonnen op ons.<br><strong>Rees<\/strong>, <strong>onze Engels telegrafist<\/strong>, seinde driftig dat ze moesten ophouden met het gezeur.<br>De commandant officier van \u00e9\u00e9n der schepen piekerde er niet over. We moesten eerst maar bewijzen dat we tot de geallieerde vloot behoorden. Wat stond er in het codeboek twee, pagina zes, regel acht?<br>Rees begon haastig te bladeren. Even later seinde hij het keurig netjes over. Nog was men niet tevreden. We moesten nog drie keer zo,n proef afleggen. Toen waren ze eindelijk gerustgesteld.<br>&#8216;<strong>Kouwe aardappelgedoe&#8217;<\/strong>, foeterde de Ouwe.<\/p>\n\n\n\n<p>We gingen met de sloep naar wal. Ik stond nauwelijks op de kade of ik was al omringd door minstens twintig pikzwarte halfnaakte kinderen. Ze schreeuwden van alles door elkaar. Ze wilden souveniers hebben , <strong>souveniers<\/strong> verkopen, me de weg wijzen, mijn schoenen poetsen.<br>Gelukkig schoot een pikzwarte politieagent in een wit <strong>tropenuniform<\/strong> en met een tropenhelm op me te hulp en joeg de troep weg.<\/p>\n\n\n\n<p>Toen we weer aan boord kwamen, had de &#8216;machinekamer&#8217; ontdekt, wat er aan de ene dieselmotor mankeerde. De vulcankoppeling (vloeistofkoppeling) tussen de dieselmotor en de hoofd-electromoter was in elkaar gedraaid. De reparatie kon wel een paar dagen duren.<br><br>Ik zat in de kuip met mijn rug tegen een kanon. Boven me schitterden miljarden sterren: ze leken helderder in dichterbij dan in <strong>Schotland<\/strong>. En de maan lag als een partje kokosnoot op zijn rug. Dit waren de tropen! Vader, moeder en Irene moesten me hier eens kunnen zitten.<br><br><strong>Begin oktober 1942<\/strong><br>We bereikten <strong>Point Noir in Belgisch Congo.<\/strong> We mochten de wal op. Er viel weinig te beleven, maar er was volop vers fruit te koop. We maakten een rondritje met een vrachtauto door een bos van palmbomen en zwommen in het heldere water van de oceaan.<\/p>\n\n\n\n<p>Toen we in <strong>Kaapstad<\/strong> naderden, gierden er opeens een paar granaten over ons heen.  Ze moesten afkomstig van de <strong>kustwacht<\/strong>,  want ze kwamen van de rotsen op de kust. Het leken <strong>waarschuwingsschoten.<\/strong><br><strong>Rees<\/strong>  stormde de  trap op naar boven en seinde  <strong>&#8216;Niet schieten, wij zijn vrienden!<\/strong>&#8216;<br>Er werd nog een paar keer over en weer geseind. We hadden het niet gezien in het licht van de ondergaande zon.<br><strong>&#8216;Sorry!<\/strong>&#8216;  seinde kustwacht. we mochten doorvaren.  Ik had gehoopt dat we in de haven <strong>Kaapstad<\/strong> zouden <strong>ankeren<\/strong>.  We werden echter meteen doorgestuurd naar <strong>Simonsstad.<\/strong><br><br>We meerden af in <strong>Simonsstad.<\/strong> We werden begroet door verschillende autoriteiten en door de bemanningen van de <strong>Nederlandse<\/strong> onderzeebootmijnlegger, de <strong>K- XIV<\/strong> en de onderzeeboot  <strong>O-19.<\/strong><br>Ze hadden dienst gedaan in <strong>Oost-Indi\u00eb<\/strong> en waren op weg naar <strong>Amerika en Schotland<\/strong><br>De <strong>O-19<\/strong> lag speciaal op ons te wachten. Onze <strong>vulcankoppeling<\/strong> deed het nog steeds niet.  We zouden de vulcankoppeling van de <strong>O-19 <\/strong>krijgen, anders moest  er een nieuwe uit <strong>Engeland<\/strong> komen.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/O19a1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"857\" height=\"614\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/O19a1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3940\" style=\"aspect-ratio:1.3957835704642227;width:275px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/O19a1.jpg 857w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/O19a1-300x215.jpg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/O19a1-768x550.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/O19a1-419x300.jpg 419w\" sizes=\"auto, (max-width: 857px) 100vw, 857px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/5189200930104918k.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"667\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/5189200930104918k.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3941\" style=\"aspect-ratio:1.4992888417882142;width:299px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/5189200930104918k.jpg 1000w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/5189200930104918k-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/5189200930104918k-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/5189200930104918k-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>De <strong>Hollanders<\/strong> vertelden ons dat de <strong>O-23<\/strong> en de <strong>O-24<\/strong> op weg waren naar <strong>Colombo<\/strong>:  de <strong>0-23<\/strong> was via het <strong>Suezkanaal<\/strong> gevaren.  De drie musketiers zouden dus weer samen opereren,  maar nu niet in de <strong>Middellandse Zee,<\/strong> maar in de S<strong>traat van Malakka<\/strong>.<br>Of ze er ook weer alle drie uit zouden komen??<br><br><strong>In Zuid Afrika<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>De eerste nacht in <strong>Simonstad<\/strong> sliepen we aan boord van de <strong>O-21<\/strong>. De <strong>technici<\/strong> hadden overdag druk geconfereerd. Ze besproken met eigen personeel onze dieselmotor te repareren. Ze vertrouwde het havenpersoneel niet. Een poosje geleden had men bij twee <strong>Engelse<\/strong> onderzeeboten zand in de machines gegooid. Ze hadden geruime tijd niet kunnen varen.<br>De <strong>Ouwe <\/strong>waarschuwde ons, dat de <strong>Zuid-Afrikaners anti-Engels<\/strong> waren en dat we voorzichtig moesten zijn..<br>Ik polste een paar mensen die het konden weten. Een van hen vertelde dat een extreem deel van de jongerenorganisatie <strong>&#8216;Ossewa Brandwag&#8217;<\/strong> alles deed de geallieerde zaak te saboteren en te ondermijnen.<br>De jongelui konden en wilden de ellende niet vergeten, die de Engelsen de boerenvrouwen en -kinderen in de concentratiekampen hadden aangedaan tijdens de <strong>Boerenoorlogen.<\/strong><br><strong>&#8216;Maar daarmee treffen ze niet alleen de Engelsen, maar ook de Hollanders en ze zijn nog wel van Hollandse afkomst&#8217; <\/strong> zei ik verontwaardigd.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/268a9776-f670-4439-9cad-fcc3d67fd797.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"764\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/268a9776-f670-4439-9cad-fcc3d67fd797-764x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3945\" style=\"width:385px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/268a9776-f670-4439-9cad-fcc3d67fd797-764x1024.jpg 764w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/268a9776-f670-4439-9cad-fcc3d67fd797-224x300.jpg 224w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/268a9776-f670-4439-9cad-fcc3d67fd797-768x1030.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/268a9776-f670-4439-9cad-fcc3d67fd797.jpg 1083w\" sizes=\"auto, (max-width: 764px) 100vw, 764px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>Wijnand Claes in Marine-Uniform<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Zodra ik de kans kreeg, ging ik naar de oude <strong>Nederlandse hervormde-kerk <\/strong>in <strong>Kaapstad<\/strong>, Er preekte een zekere <strong>dominee Van de Merwe.<\/strong>  Hij had een <strong>stentorstem<\/strong> en preekte <strong>Zuid-Afrikaans.<\/strong> Ik  kon hem goed verstaan.  Mijn <strong>Uniform<\/strong> trok veel bekijks.  Na de dienst werd ik door tal van gemeenteleden  aangesproken. Ze wilde weten waar ik vandaan kwam.  Ik ging met een gezin mee naar huis om een kop koffie te drinken. Anderen nodigden me uit voor een <strong>picknick<\/strong>, weer andere voor een party. Ik had opeens een heleboel kennissen.<br>Ze waarschuwden me allemaal dat ik voorzichtig moest zijn in de zwarte wijken en er  &#8217;s avond niet in mijn eentje doorheen moest lopen. Ik liep de kans om  beroofd te worden of een mes in mijn body te krijgen. Een <strong>Nederlandse onderofficier<\/strong> was vorige week mishandeld en beroofd.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zondag 8 november 1942<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-3.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"667\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3948\" style=\"aspect-ratio:1.4992888417882142;width:564px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-3.png 1000w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-3-300x200.png 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-3-768x512.png 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-3-450x300.png 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>Paul Kruger beeld in Pretoria<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p> Ik stapte in <strong>Pretoria<\/strong> uit de trein na een reis van twee dagen. Een <strong>Hollandse familie<\/strong> stond me op te wachten.  Ze waren vrienden van een der opvarenden en hadden me uitgenodigd om mijn verlof bij hen door te brengen.  Ze schudden me de hand aan de voet van het standbeeld van <strong>Paul Kruger.<\/strong>  De <strong>medicus <\/strong>en zijn vrouw hadden een verrassing voor me:  we zouden naar het <strong>Kruger Wildpark<\/strong> gaan.<br>We  vertrokken  &#8217;s morgens vroeg.  We reden door prachtige vlakten en valleien: ze deden me soms aan Schotland denken.  We overnachtten in het <strong>Commercial Hotel in Middelburgh<\/strong>.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Pretoriuskop-huts_MBU7695_IJFR.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"680\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Pretoriuskop-huts_MBU7695_IJFR-1024x680.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3954\" style=\"width:529px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Pretoriuskop-huts_MBU7695_IJFR-1024x680.jpg 1024w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Pretoriuskop-huts_MBU7695_IJFR-300x199.jpg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Pretoriuskop-huts_MBU7695_IJFR-768x510.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Pretoriuskop-huts_MBU7695_IJFR-452x300.jpg 452w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Pretoriuskop-huts_MBU7695_IJFR.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>Pretoriuskop en de Rondavels<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>In de middag reden we <strong>Pretoriuskop<\/strong> binnen. Het was een rustkamp. De gasten werden er ondergebracht in <strong>rondavels<\/strong>, een soort ronde hut, die keurig was ingericht. De Kampleider was een <strong>oud- Amsterdammer<\/strong>. We laden onze pullen uit, daarna maakten we tochtje door het wildpark. We reden langzaam naar de <strong>Sabierivier <\/strong>en zagen allerlei dieren: zebra&#8217;s giraffen, springbokken, kleurige vogels. Mijn camera klikte voortdurend. Bij de <strong>Sabierivier<\/strong> stapten we uit de auto en wandelden langs de oever. De <strong>&#8216;seekoeien&#8217;<\/strong> <br>( <strong>Nijlpaarden)<\/strong> hadden verkoeling gezocht in het water.<\/p>\n\n\n\n<p>De volgende morgen maakten we nog \u00e9\u00e9n ritje door het <strong>bosveld.<\/strong> Toen moesten we terug naar <strong>Pretoria.<\/strong> Op ons gemak reden we de door de <strong>Schoemanskloof<\/strong>, stoppend om op mooie en genietend van de prachtige vergezichten. Ik zag een <strong>ossew\u00e1<\/strong>, getrokken door een achttal ossen, met een oude man op de bok. Langs de wegen liepen <strong>Afrikaanse meisjes en vrouwen <\/strong>in kleurige <strong>klederdrachten<\/strong>. We waren nog voor het avondeten in <strong>Pretoria<\/strong>. De rest van mijn verlof bleef ik bij de logeren. Voor ik het wist, stond ik al weer met onze <strong>Hollandse <\/strong>vrienden op het perron, Ik nam hartelijk afscheid, ik wist niet hoe ik voor alles moest bedanken. Ze wuifden alles dank lachend weg.<br><br><br><strong>30 november 2 december 1942<\/strong><br>Het zou niet lang meer duren of we konden weer uitvaren. <strong>Tom<\/strong> liep met een blij gezicht rond. De <strong>facteur<\/strong> was geweest en had hem een <strong>Rode-Kruisformulier<\/strong> van zijn vrouw gebracht. Het ging goed met haar en de kinderen. Ook de <strong>&#8216;Ouwe&#8217;<\/strong> lurkte tevreden aan zijn pijp.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/15-Hr.Ms_.-Isaac-Sweers-kopie-1-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"697\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/15-Hr.Ms_.-Isaac-Sweers-kopie-1-1024x697.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3959\" style=\"aspect-ratio:1.4698564593301435;width:506px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/15-Hr.Ms_.-Isaac-Sweers-kopie-1-1024x697.jpg 1024w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/15-Hr.Ms_.-Isaac-Sweers-kopie-1-300x204.jpg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/15-Hr.Ms_.-Isaac-Sweers-kopie-1-768x523.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/15-Hr.Ms_.-Isaac-Sweers-kopie-1-1536x1045.jpg 1536w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/15-Hr.Ms_.-Isaac-Sweers-kopie-1-2048x1393.jpg 2048w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/15-Hr.Ms_.-Isaac-Sweers-kopie-1-441x300.jpg 441w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>Hr. Ms. Isaac Sweers<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>Donderdag 3 december<\/strong><br>De oudste officier van onze <strong>Onderzeedienst <\/strong>in <strong>Dundee<\/strong> stuurde het bericht. Met groot leedwezen wordt bekend gemaakt, dat <strong>Hr. Ms. Isaac Sweers,<\/strong> ingedeeld bij de <strong>Britse vloot<\/strong>, welke <strong>operaties<\/strong> uitvoerde tegen <strong>Frans Noord-Afrika<\/strong>, tijdens deze operaties werd getorpedeerd en verloren ging. <strong>Vijfentachtig <\/strong>opvarenden werden gered, waaronder enkele gewonden. Dit bericht is bestemd ter informatie van het <strong>Nederlands Marine personeel<\/strong>, doch nog niet door de <strong>Britse admiraliteit<\/strong> vrijgegeven, zodat besprekingen aan de wal of met buitenstaanders niet behoort plaatst te hebben. Aldus met nadruk meegedeeld op 3 december 1942,&#8217;<br>&#8216;De <strong>Isaac Sweers<\/strong>, dat is het schip van <strong>Meep,<\/strong> ons <strong>oud-hoofd van de machinekamer<\/strong>&#8216;, merkte <strong>matroos<\/strong> <strong>van der Zwam <\/strong>meteen op.<br>&#8216;De heer <strong>Ohr<\/strong> is omgekomen. Hoe het gegaan is, zullen we later wel eens horen. het is al op 13 november gebeurd&#8217; vertelde de <strong>Ouwe<\/strong> stroef. We waren er allemaal stil van. Weer \u00e9\u00e9n die de bevrijding niet zou beleven, Die rotoorlog&#8217;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>5 december 1942<\/strong><br>Er kwam opnieuw bericht van een ramp binnen.  <strong>Vice-admiraal Termijtelen<\/strong> maakte bekend:  <br>&#8216;De <strong>bevelhebber  der zeestrijdkrachten<\/strong> brengt met leedwezen ter kennis van het personeel van de <strong>Koninklijke Marine<\/strong>, dat de hierna genoemde <strong>officieren<\/strong>,  <strong>onderofficieren<\/strong> en <strong>manschappen<\/strong> vermist worden gerapporteerd.  Zij maakten deel uit van een militair transport,  dat zich aan boord van een Brits schip bevond, dat op weg naar <strong>Australi\u00eb<\/strong> naar het <strong>Verenigd Koninkrijk<\/strong> door een vijandelijk onderzeeboot tot zinken gebracht. <strong>Commandanten<\/strong> worden verzocht de bemanning van hun onderhebbende bodem geheimhouding op te leggen,  daar de familieleden van de betrokkenen nog niet konden worden ingelicht.&#8217;<br>Hierna volgde de namen van de vermisten,  Er waren een aantal van onze opleidingen in <strong>Vlissingen,<\/strong> &#8216;<strong>ouwe jongens<\/strong>&#8216;  toen ik nog bij de  &#8216;<strong>kalen&#8217;<\/strong>  behoorde ,  bij de <strong>gesneuvelden<\/strong>.<br>Het was oorlog en ik wilde vechten!   Vreemd dat wij altijd weer dat gevoel hadden.  Onze bemanning wilde na de oorlog niet als teruggekeerde  <strong>&#8216;still-fighters<\/strong>&#8216;   aangezien worden.  We wilden iets  gepresteerd hebben en aanvaarden alle risico&#8217;s daarbij.  Tot nu toe hebben we het gehaald.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>7 December &#8212; 13 Januari<\/strong><br>Opeens kreeg ik  een <strong>koortsaanval.<\/strong>  Ik werd opgenomen in het hospitaal en lag er op een zaal met nog drie <strong>Engelse militairen<\/strong>.  Wat me mankeerde wist ik niet.  Misschien was het malaria en had ik het opgedaan in de <strong>Kruger Wildtuin<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>( Bij het bezoek van <strong>Van Dulm<\/strong> vroeg hem, of hij niet kon zorgen, dat ik ontslagen werd.  Ik was niet helemaal koortsvrij, maar ik voelde me fit. De commandant beloofde dat hij zijn best voor mij zou doen.)<br><br>In de namiddag kwam de dokter aan mijn bed en vroeg waarom ik eruit wilde.  Ik zei hem,  dat ik niet graag met de kerstdagen in het hospitaal wilde blijven.  Maar in mijn gedachten dacht ik aan ons vertrek. Ik kon hem dat niet vertellen.  Dergelijke zaken waren waren immers strikt geheim,  in belang van ons  eigen leven.<br><strong>&#8216;Ben je bang,  dat de boot zonder jou weg zal varen?&#8217;<\/strong> vroeg hij.<br>Ik lachte maar wat.  Dat was natuurlijk waar.<br>De <strong>O-21<\/strong> was inmiddels gerepareerd en de dieselmotor draaide weer.<br>De dokwerkers zetten de buitenkant van de boot in de menie en de verf.  Zelf assisteerden wij hen met de werkzaamheden binnenboord.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Diego-Suarez.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"532\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Diego-Suarez.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3966\" style=\"width:487px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Diego-Suarez.jpg 800w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Diego-Suarez-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Diego-Suarez-768x511.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Diego-Suarez-451x300.jpg 451w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>Madagascar<\/em><\/strong> <strong><em>Harbor Di\u00ebgo Suarez<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><br><strong>16 Januari 1942<\/strong><br>Vertrek uit <strong>Simonsstad<\/strong>.  We voeren via <strong>East London<\/strong> ( halverwege <strong>Kaapstad<\/strong> en <strong>Durban<\/strong>)  naar <strong>Madagascar<\/strong>.  De <strong>Engelse<\/strong> hadden het in <strong>1940 <\/strong>op de <strong>Duitsers<\/strong> veroverd.  Op de bodem van de baai van <strong>Di\u00ebgo Suarez<\/strong>,  waar we afmeerden.  Lagen drie grote koopvaardijschepen, twee en \u00e9\u00e9n <strong>Britse<\/strong> <strong>onderzee\u00ebr<\/strong>. Verder lag er een grote tanker in dok.  <br>&#8217;s  Avonds gingen we met een klein ploegje op bezoek bij enige <strong>Franse<\/strong> bewoners. Ze woonden in een <strong>oude kazerne<\/strong>.  Ze waren uit <strong>Nederlands-Indi\u00eb <\/strong>ontsnapt.  Daar hadden ze gewerkt aan de <strong>Marine-kazerne<\/strong> in <strong>Soerabaja<\/strong> en meegeholpen aan de vernietiging van de havenwerken en de <strong>marine-onderkomens.<\/strong><br>Ze verstonden geen <strong>Engels<\/strong>,  maar we wisten ons te behelpen met ons schoolfrans. Het werd een gezellige avond.<\/p>\n\n\n\n<p>Op een middag na het eten kregen we opeens l<strong>uchtalarm<\/strong>,  de <strong>mitrailleurs<\/strong> werden in stelling gebracht.  De  <strong>O-21<\/strong>  werd klaargemaakt om zo nodig onmiddellijk naar zee te vertrekken en de aanval te ontlopen.  Maar in plaats van de  <strong>&#8216;Japanners&#8217; <\/strong> vloog er \u00e9\u00e9n <strong>ge\u00e4llieerd vliegtuig<\/strong> over. <br>Na een uur werd het sein  <strong>&#8216;Alles veilig&#8217; <\/strong> gegeven. De commandant waarschuwde ons, dat hij bericht gekregen had dat er een Convooi langs de kust was gesignaleerd.  Men was er niet zeker van of het geen Japanners waren en hield zelfs rekening met een landingspoging. Gelukkig bleek het loos alarm.  Maar onze rust was verstoord.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Plancius.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"793\" height=\"476\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Plancius.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3972\" style=\"width:559px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Plancius.jpg 793w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Plancius-300x180.jpg 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Plancius-768x461.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Plancius-500x300.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 793px) 100vw, 793px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>K.P.M.  &#8216;Plancius&#8217;<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Van <strong>Madagascar<\/strong> voeren we naar de <strong>Maladiven<\/strong>, in de <strong>Indische Oceaan.<\/strong><br>We waren daar maar kort, aan alle lofzangen komt een eind. Zo ook aan ons verblijf op de <strong>Maladiven.<\/strong><br>We voeren naar verder naar <strong>Colombo.<\/strong><br>Daar meerden we af langszij het oude <strong>stoomschip &#8220;Plancius&#8221; <\/strong>. Het was van de <strong>Koninklijke Pakketmaatschappij <\/strong>geweest en deed dienst als moederschip voor de Nederlandse onderzeeboten.<br>We brachten onze noodzakelijke plunje aan boord en kregen een kooi toegewezen.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Colombo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E\u00e9n van de opvarenden  van de andere onderzeeboten vroeg of ik vuile was had voor de <strong>Singalese wasbaas.  <\/strong><br>&#8216;Er zijn er wel honderd,  maar wij  hebben een hele goeie&#8217;,  zei <strong>Doppengieter van de O-24.<\/strong>  &#8216;Je kunt hem alles geven, ook je uniform. Je krijgt je plunje netjes gesteven en gestreken terug.  Als je van patrouille komt, kun je hem de plunje van de drie weken ook meegeven.  Het kost haast niets.&#8217;  Ik vond het een reuze oplossing.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Woensdag 24 februari 1943<\/strong><br>Ik ging met <strong>Jan Klootwijk <\/strong>en <strong>Cor van de Swan<\/strong> naar <strong>Mount Lavina<\/strong>, een <strong>kustplaatsje<\/strong> waar het <strong>paleis <\/strong>van de <strong>Gouverneur<\/strong> stond. Daar stond ook het hotel waar de <strong>Hollandse militairen<\/strong> hun verlof konden doorbrengen: dat moesten we gezien hebben. Toen we uit de trein stapten, werden we omringd door <strong>inlanders<\/strong>. Ze wilden ons het zwembad laten zien. We namen het aanbod aan. Het bleek een heel eind uit de buurt te liggen. We kwamen bij een kleine open hut terecht. Er zaten drie in<strong>landse meisjes<\/strong> in prachtige kleren te <strong>kantklossen<\/strong>. E\u00e9n van de meisjes stond meteen op en bracht ons elk een stoel.<br>Ik zei niets, maar keek met bewondering naar de vlug heen-en-weer gaande vingers, het leek op goochelen, wat die kinderen deden. Zo zaten we daar midden in de rimboe onder de <strong>klapperbomen<\/strong> en voelden ons bijna de <strong>Maharadja<\/strong> zelf. Uit dank kochten we wat kantwerk. De meisjes bedankten ons, alsof ze het mooiste geschenk hadden gekregen.<br><strong>&#8216;Very nice, toean?&#8217;,<\/strong> vroeg \u00e9\u00e9n van de gidsen, toen we verder gingen<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-4.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"450\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3980\" style=\"width:480px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-4.png 700w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-4-300x193.png 300w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-4-467x300.png 467w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>Dehiwala Mount Lavina Tempel<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>We werden ook nog naar sprookjesachtig <strong>Hindoetempel<\/strong> gebracht, verborgen op een heuvel in het bos. We kwamen in een hal met een prachtige spiegelgladde tegelvloer. Onmiddellijk schoten er een paar <strong>Hindoes<\/strong> toe en drukten ons neer op een bank. Ze trokken onze schoenen uit. <br><strong>&#8216;U nadert heilige grond!&#8217;<\/strong> We waren te verbaasd om tegen te stribbelen. In het hartje van de tempel stond een groot <strong>Boeddhabeeld<\/strong>. Onze begeleiders vielen op hun knie\u00ebn en baden, <strong>Boeddha<\/strong> staarde onbeweeglijk terug. Daarna legden ze ons uit wat de wandschilderingen op de vlakke muren betekende. Er waren veel taferelen uit de <strong>Bijbelse geschiedenis<\/strong> bij. Ik keek mijn ogen uit, ik had dit niet willen missen. Terug in de hal trokken de Hindoes ons de schoenen weer aan. Opnieuw voelde ik me een <strong>Marahadja<\/strong>.<br>Eindelijk gingen we naar het zwembad. We bedankten onze begeleiders hartelijk en gaven hun een flinke beloning. Ze hadden ons een onvergetelijke dag bezorgd.<\/p>\n\n\n\n<p>Toen we &#8217;s avonds aan boord kwamen,  wachtte me een verrassing negen <strong>Rode Kruisformulieren<\/strong> tegelijk uit <strong>Nederland.<\/strong> Ze waren me vanuit <strong>Londen <\/strong>nagestuurd.  ze bevatten goede berichten.  Vader en moeder hadden me &#8217;s middags moeten zitten daar bij dat hutje in de rimboe,  met achter me een <strong>inlande<\/strong>r die me met een waaier koelte toe waaide en voor me op de grond iemand mijn voeten waste.  Ik glimlachte voor me heen.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Donderdag 5 maart 1943<\/strong><br>Het was \u00e9\u00e9n dag voor ons vertrek uit <strong>Colombo<\/strong>.  Ik stuurde een <strong>Rode Kruisformulier<\/strong> naar huis. &#8216;Lieve ouders.  Werk in de tuin begonnen.  Bollen staan onder water. Hoop veel bloemen. Wijnand&#8217;.<br><br><strong>6 Maart 1943<\/strong><br><strong>&#8216;Voor en achter!&#8217;<\/strong>  schreeuwde opperschipper <strong>Mey<\/strong>.  De trossen werden binnengehaald, de <strong>O-21<\/strong>  gleed langzaam de haven van <strong>Colombo<\/strong> uit.  We vertrokken voor onze eerste <strong>patrouille<\/strong> in het <strong>Verre Oosten<\/strong>. De eerste twee dagen voeren we boven water: dat ging vlugger.  Daarna voeren we nog drie dagen onder water en &#8217;s nachts boven water.  Toen hadden we het gebied,  dat door de <strong> Jappen <\/strong>werd beheerst,  bereikt.  We passeerden veel vissersschepen,  maar we lieten ze ongemoeid.  Volgens de <strong>Britse Geheime Dienst <\/strong>moest er een  <strong>4000-tonner<\/strong> op komst zijn.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>13 maart 1943<\/strong><br>&#8217;s morgens bij het aanbreken van de dag, meldde de uitkijk, dat hij het <strong>silhouet<\/strong> van een schip zag.<br>De a<strong>sdicman<\/strong> had het <strong>schroefgeruis<\/strong> al een poosje gehoord. We gingen onder water. De <strong>Ouwe<\/strong> door de <strong>periscoop<\/strong> een schip binnenvaren.<br>Dat moest onze <strong>4000-tonner<\/strong> zijn.<br>We bleven voor de haven varen kruisen en zorgden dat we in een goede aanvalspositie zouden liggen, zodra het schip de haven zou verlaten.<br>Om half acht was het zover.<br><strong>&#8216;In de aanval!&#8217;<\/strong> riep de ouwe.<br>De <strong>torpedo&#8217;s<\/strong> werden klaargemaakt tot pen uit en alle alarmposten werden bezet.<br><strong>&#8216;Ze gooien de trossen van de Jap los&#8217; <\/strong> fluisterde oudste officier Kroesen.<br>De <strong>Ouwe<\/strong> wilde zelf kijken.<br><strong>&#8216;Hij is los!&#8217; <\/strong> meldde hij.<br>Neer ging de <strong>periscoop.<\/strong><br><strong>&#8216;Zou hij de haven al uitstomen?&#8217;<\/strong> fluisterde <strong>Kroezen.<\/strong><br>Dus ging de <strong>periscoop<\/strong> weer omhoog.<br>&#8216;Ja, Ja, hij zet koers naar de uitgang van de haven&#8217;<br>De Ouwe wilde zelf zien. Hij liet de <strong>Jap <\/strong>nog een kwartiertje zijn gang gaan.<br>De Ouwe maakte berekeningen.<br><strong>&#8216;In de aanval!&#8217; &#8216;Pen uit!&#8217;<\/strong> We waren al het gewend.<br><strong>&#8216;Vuur!&#8217;<\/strong> commandeerde hij.<br>We hoorden vier zuchten: vier torpedo&#8217;s verlieten de buizen.<br><strong>&#8216;eenentwintig, twee\u00ebntwintig&#8230;.&#8217; <\/strong>begon ik geluidloos te tellen.<br>Toen ik bij dertig was, klonk er een <strong>oorverdovende explosie<\/strong> en meteen daarop een tweede.<br><strong>&#8216;Raak!&#8217;<\/strong> fluisterde we allemaal.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2100081.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"894\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2100081-894x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3988\" style=\"aspect-ratio:0.8730603913238296;width:471px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2100081-894x1024.jpg 894w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2100081-262x300.jpg 262w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2100081-768x880.jpg 768w, https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2100081.jpg 1273w\" sizes=\"auto, (max-width: 894px) 100vw, 894px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><br>Wij, in de <strong>commandotoren<\/strong>, mochten om de beurt even door de <strong>periscoop<\/strong> kijken. Toen ik aan de beurt was brandde het schip op \u00e9\u00e9n plaats, terwijl er juist op een andere plek een grote <strong>steekvlam<\/strong> de lucht inschoot. Er werden sloepen gestreken, enkele<strong>Japanners verlieten het schip<\/strong>. Er zwommen ook <strong>drenkelingen<\/strong> rond, een paar mensen klommen op een omgekeerde sloep.<br><strong>&#8216;Ik hoor het geruis van kleine, snelle schroeven&#8217;,<\/strong> fluisterde ik opeens. De <strong>Ouwe <\/strong>loerde snel door de periscoop.<br><strong>&#8216;Het zijn twee motorbootjes, ze pikken overlevenden op&#8217;<\/strong>. meldde hij.<br>Hij nam twee foto&#8217;s door de periscoop: die moesten als bewijs dienen, dat we het schip tot zinken hadden gebracht. Hij liet ook een paar tekeningen maken voor de pers&#8217; <br><strong>&#8216;Aanval bedankt!&#8217;<\/strong> commandeerde hij.<br>Voldaan zetten we de zevende <strong>&#8216;V&#8217; <\/strong>in onze bloedvlag. <br> Nu hadden we  <strong>&#8216;Asmogendheden&#8217;<\/strong>  en poot uitgedraaid: <strong>de Mof, de Italiaan, de Vichy-Fransman, en de Jap.<\/strong><br><strong>,Soerabaja, Singapore, <\/strong> alles naar z&#8217;n ouwe moer&#8217; , gromde de<strong> Zoeter.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Woensdag 24 maart 1943<\/strong><br>Met de <strong>Bloedvlag <\/strong>versierd met de nieuwe <strong>&#8216;V&#8217;<\/strong> in top voeren we de haven van <strong>Colombo<\/strong> binnen. <br>We meerden af langs de <strong>Plancius.<\/strong> Daar feliciteerde men ons met ons succes.<br>Een <strong>Nederlandse Marine-officier <\/strong> had het <strong>codebericht<\/strong> waarin de Japanners de vernietiging van het koopvaardijschip meldden opgevangen en ontcijferd.<br>De <strong>telegrammen<\/strong> stroomden binnen. Het hoofdkwartier in <strong>Londen<\/strong> en dat van <strong>Colombo<\/strong> seinden: <strong>&#8220;Gelukgewenst aan de commandant en bemanning&#8221;.<\/strong><br><strong>Helfrich <\/strong>stuurde een telegram: <strong>&#8216;Hartelijke geluk wensen aan de commandant en bemanning&#8217;.<\/strong> <br>Ook in de kranten werd over ons succes geschreven.<br><br>Zelf hoorde ik voor de <strong>radio<\/strong> het volgende bericht.<br>&#8216;Een <strong>Nederlandse onderzeeboot<\/strong> onder commando van <strong>luitenant ter zee Van Dulm<\/strong> bracht in de wateren van het <strong>Verre Oosten<\/strong> een Japans schip van <strong>4000 <\/strong>ton tot zinken. De onderzeeboot, waarop <strong>luitenant ter zee Van Dulm <\/strong>vaart, nam reeds deel aan de acties in de noordelijke wateren in de <strong>Middellandse Zee.<\/strong><br>Tot op heden bracht hij meer dan <strong>20.000<\/strong> ton vijandelijke scheepsruimte tot zinken, onder andere een <strong>Duitse onderzeeboot.<\/strong> <strong>( U-95)<\/strong> <br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ons Grootste Schip<br>Lees het op het volgende episode 5.<br><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><br><br><\/p>\n\n\n\n<p><br><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>5 December 1941 Terug naar SchotlandDeze keer bleven we maar een week in Gibraltar De facteur had een pakje voor meHet kwam van een Javaans kind: het had het via een comit\u00e9 in Nederlands &#8211; Indi\u00eb naar Londen gestuurd. Er &hellip; <a href=\"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/?page_id=3858\">Lees verder <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3858","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3858","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3858"}],"version-history":[{"count":131,"href":"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3858\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4417,"href":"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3858\/revisions\/4417"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dornierdo24k.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}